twitterlinkedin

pinΙατρείο Αθήνας: Καρνεάδου 16 - Τηλ. Ιατρείου: 210 723 4838

pinΙατρείο Κηφισιάς: Κολοκοτρώνη 1 - Τηλ. Ιατρείου: 210 808 6375

phone-iconΤηλ. 24 ώρο: 210 640 3171 - Κινητό: 694 430 4096

Bookmark and Share

ΣΤΡΑΒΙΣΜΟΣ

Τα τελευταία χρόνια έχει δοθεί μεγάλη έμφαση στην προληπτική ιατρική από γιατρούς και από φορείς που έχουν σχέση με την υγεία. Η προληπτική ιατρική έχει μεγάλη εφαρμογή και προσφέρει πράγματι ουσιαστική βοήθεια στα παιδιά. Σε μία ηλικία που όλα τώρα δημιουργούνται και γρήγορα αλλάζουν, καταλαβαίνει κανείς τη σημασία και την αποτελεσματικότητα που έχει η παρέμβαση της ιατρικής όταν γίνει εγκαίρως.

Η προληπτική ιατρική έχει μεγάλη εφαρμογή και προσφέρει πράγματι ουσιαστική βοήθεια στα παιδιά.

Στη παιδική ηλικία ο παιδίατρος εξετάζει συχνά το παιδί, μελέτα την ανάπτυξη του και δίνει τις κατάλληλες οδηγίες. Ένα πιο ειδικό θέμα που απασχολεί πολύ συχνά τους γονείς είναι η κατάσταση των ματιών του παιδιού τους, πότε πρέπει να εξετάζονται από ειδικό οφθαλμίατρο, πότε μπορούν να φορέσουν γυαλιά και ποια γενικά είναι τα θέματα που πρέπει να τους απασχολήσουν σχετικά με τα μάτια των μικρών τους.

Στραβισμός
Στραβισμός

By J Morley-Smith at en.wikipedia (Own work) [Public domain], via Wikimedia Commons

Πότε πρέπει να εξετάζονται τα παιδιά και ποιες είναι οι συχνές παθήσεις στα μάτια στη βρεφική και παιδική ηλικία:

Από τη μέρα της γέννησης το μωρό μπορεί και βλέπει τον κοντινό γύρω κόσμο του. Συνήθως τις πρώτες βδομάδες τα δύο μάτια δεν συνεργάζονται απόλυτα μεταξύ τους και κάνουν ότι φεύγουν. Μετά την 6η βδομάδα τα δύο μάτια εστιάζουν καλά μαζί και στον 4ο μήνα το μωρό μπορεί και βλέπει καλά τα αντικείμενα, μακριά και κοντά. Θα έλεγα όμως ότι τα παιδιά όταν δεν υπάρχουν ειδικοί λόγοι, πρέπει να εξετάζονται συστηματικά από Οφθαλμίατρο μία φορά το 1ο εξάμηνο μετά τη γέννηση τους και μετά ανά έτος, ιδίως τα πρώτα δέκα χρόνια της ζωής. Ένας εύκολος τρόπος να θυμούνται την ετήσια οφθαλμολογική εξέταση οι γονείς είναι να πηγαίνουν στον οφθαλμίατρο τους πριν τη σχολική περίοδο που αρχίζει.

Η πιο συχνή πάθηση της παιδικής ηλικίας είναι ο στραβισμός που αφορά περίπου το 2-4% των παιδιών που γεννιούνται.

Ο στραβισμός μπορεί να εμφανιστεί σε όλη την περίοδο της παιδικής ηλικίας αν και πιο συχνά εμφανίζεται στην ηλικία των 2 χρόνων.

 

Τι είναι όμως στραβισμός;

Το να διακρίνει εύκολα ο γιατρός αυτή την παρέκκλιση, δηλαδή τον στραβισμό, άλλες φορές είναι εύκολο, γιατί ο στραβισμός είναι μόνιμός, άλλες φορές είναι δύσκολο γιατί το παιδί στραβίζει μερικές ώρες τη μέρα και όχι πάντα. Έτσι την οριστική απάντηση αν υπάρχει στραβισμός ή όχι θα τη δώσει ο Οφθαλμίατρος. Οι γονείς πρέπει να παρατηρήσουν ποιο μάτι ‘φεύγει’, προς ποια κατεύθυνση και ποιες ώρες τη μέρα. Με αυτές τις παρατηρήσεις θα βοηθήσουν τον γιατρό να βγάλει τη σωστή διάγνωση και να έχει το παιδί την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή.

Εδώ πρέπει να διευκρινιστεί ότι υπάρχει μια οντότης που λέγεται ψευδοστραβισμός. Φαίνεται ότι το παιδί έχει στραβισμό ενώ στην πραγματικότητα δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα. Αυτό συνήθως οφείλεται είτε γιατί υπάρχει επίκανθος, που είναι δύο μικρές πτυχές του δέρματος στη μύτη που εξαφανίζονται όταν μεγαλώσει η μύτη, είτε γιατί η απόσταση μεταξύ των δύο  ματιών είναι πιο μικρή από το κανονικό. Και τα δύο γεγονότα που δίνουν την εικόνα ψευδοστραβισμού είναι άνευ σημασίας.

Ο στραβισμός μπορεί να εμφανιστεί είτε τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση, είτε το πιο σύνηθες μετά την ηλικία των 18 μηνών.

Και ερχόμαστε στην αντιμετώπιση του στραβισμού. Η αντιμετώπιση του κάθε στραβισμού είναι ανάλογη με τη μορφή του και έχει δύο σκέλη. Το ένα σκέλος είναι το αισθητικό και το άλλο το λειτουργικό. Και τα δύο σκέλη είναι πράγματι πολύ σημαντικά, αλλά οι γονείς πρέπει να καταλάβουν ότι το δεύτερο σκέλος είναι πιο σημαντικό.

Σκοπός της θεραπευτικής αγωγής λοιπόν είναι και τα δύο μάτια να έχουν καλή όραση, να συνεργάζονται μεταξύ τους και ο μικρός ασθενής να αναπτύξει στερεοσκοπική όραση, το πιο ιδεώδες αποτέλεσμα για ένα παιδί με στραβισμό. Διότι το πιο σημαντικό πρόβλημα στον στραβισμό δεν είναι τόσο ο στραβισμός, αλλά το τεμπέλικο μάτι ή ‘αμβλυωπία’. Είναι μία συχνή κατάσταση όπου το μάτι που στραβίζει δεν μαθαίνει να βλέπει και η όραση του δεν αναπτύσσεται κανονικά. Η αμβλυωπία είναι μια επείγουσα κατάσταση η οποία πρέπει να αντιμετωπιστεί όσο το δυνατόν πιο γρήγορα για να έχει καλά αποτελέσματα. Σαν αντιμετώπιση της αμβλυωπίας έχουμε το κλείσιμο του καλού ματιού για ένα χρονικό διάστημα, ώστε να αναπτυχθεί η όραση στο τεμπέλικο μάτι. Εδώ πρέπει να αναφερθεί ότι η αμβλυωπία, η χαμηλή δηλαδή όραση, δεν αποκαθίσταται μέσα στην ηλικία των 5 περίπου χρόνων, είναι δε οριστική για όλη τη ζωή του ανθρώπου.

Πως αντιμετωπίζεται ο στραβισμός;

Τις περισσότερες περιπτώσεις χορηγούνται γυαλιά τα οποία ο μικρός μας φίλος πρέπει να τα φοράει συνέχεια, ένα μικρό όμως μέρος των ασθενών καταλήγει σε εγχείρηση. Η εγχείρηση του στραβισμού είναι απλή επέμβαση και σήμερα το μικρό παιδί δεν κάθεται ούτε μία μέρα στην κλινική. Η ηλικία που θα γίνει η εγχείρηση καθορίζεται από τη μορφή του στραβισμού. Παλιά γινόντουσαν ασκήσεις, σήμερα οι ασκήσεις αυτές μάλλον έχουν καταργηθεί μια και λίγα πράγματα προσφέρουν στον μικρό ασθενή και τον κουράζουν.

Ένα μεγάλο πρόβλημα στην αντιμετώπιση του στραβισμού, που πραγματικά παραγκωνίζεται και στο οποίο κάνεις δεν δίνει την πρέπουσα σημασία, είναι οι ψυχολογικές επιδράσεις που θα προκληθούν στο παιδία από όλη την ταλαιπωρία των οφθαλμολογικών εξετάσεων, το φόρεμα των γυαλιών και πιθανώς από το κλείσιμο του ματιού. Οι γονείς εδώ παίζουν τον σημαντικότερο ρόλο. Πρέπει να αντιμετωπίσουν το θέμα με μεγάλη ψυχραιμία και ηρεμία, να μην δείξουν στο παιδί τους κανένα φόβο ή ανησυχία και να ακολουθήσουν με προσοχή τις οδηγίες του γιατρού τους. Είναι γνωστός σε όλους μας ο σημαντικός ρόλος των γονέων στη ζωή του παιδιού, αλλά στην περίπτωση του στραβισμού οι γονείς θα αποδείξουν τις πραγματικές τους ικανότητες.

Πρέπει να σημειωθεί ότι το παιδί για κανένα λόγο δεν πρέπει να περιορίσει τις δραστηριότητες του και σε καμία περίπτωση να αισθανθεί κάποια αναπηρία.

Με φόβο το πρόβλημα δεν λύνεται, ο στραβισμός είναι κάτι που αντιμετωπίζεται και θεραπεύεται.

Η αμβλυωπία όμως δεν αφορά μόνο τον στραβισμό, υπάρχει μια άλλη πάθηση η ανισωμετρωπία που έχει σαν επιπλοκή την αμβλυωπία. Ανισωμετρωπία έχουμε όταν η διοπτρική κατάσταση των ματιών έχει διαφορά 3-4 διοπτρίες και εδώ η έγκαιρη διάγνωση του προβλήματος μας δίνει τις περισσότερες φορές τη λύση και τη διόρθωση της αμβλυωπίας.

Ένα όχι και τόσο συχνό πρόβλημα με το οποίο βρίσκονται αντιμέτωποι οι γονείς στη βρεφική κυρίως περίοδο των παιδιών τους είναι το έντονο δάκρυσμα, η επιφορά όπως λέγεται, η οποία προκαλείται από την μη πλήρη ανάπτυξη του δακρυϊκού συστήματος. Και εδώ ο οφθαλμίατρος με τις κατάλληλες οδηγίες μπορεί να βοηθήσει. Στις περιπτώσεις αυτές και μόνο το σωστό μασάζ θα λύσει το πρόβλημα.

Μια άλλη πάθηση τις παιδικής ηλικίας που πολλές φορές βασανίζει τα παιδιά και τους γονείς, είναι η αλλεργική επιπεφυκίτις, που ονομάζεται και εαρινή, μια και συνήθως έχει εξάρσεις την άνοιξη και το φθινόπωρο. Τα συμπτώματα της είναι κοκκίνισμα των ματιών και έντονη φαγούρα. Αν και η καλοήθης αυτή πάθηση τις περισσότερες φορές είναι πολύ ήπια και περνάει με την χορήγηση αντιαλλεργικών κολλυρίων σε λίγες μέρες, μερικές φορές είναι πού έντονη και θέλει θεραπευτική αγωγή για μακρύ χρονικό διάστημα, ειδικά στην περίοδο που η νόσος βρίσκεται σε ύφεση. Σε περίπτωση που συνδυάζεται με γενικευμένη αλλεργία και ατοπία, η συνεργασία με ειδικό αλλεργιολόγο και θεραπευτική αγωγή από το στόμα είναι επιβεβλημένη.

Όταν διαπιστωθεί μία μυωπία ή ένας αστιγματισμός τα παιδιά πρέπει να φορούν τα γυαλιά τους; Ποιά είναι η επίπτωση στη περίοδο της μυωπίας το φόρεμα των γυαλιών;

Η σωστή απάντηση πρέπει να δοθεί κατά περίπτωση αλλά υπάρχει και ένας γενικός κανόνας. Δεν συνιστούμε το συνεχές φόρεμα σε πολύ μικρές διοπτρικές ανωμαλίες, δηλαδή μικρές μυωπίες, αστιγματισμούς και υπερμετρωπίες αλλά μόνο όταν χρησιμοποιούνται τα μάτια για να δούμε ευκρινώς. Παραδείγματος χάριν στη τηλεόραση, κινηματογράφο. Αυτό δεν ισχύει όταν υπάρχει κάποια άλλη πάθηση ή αν ο ασθενής μας  αναφέρει ότι αισθάνεται μία κούραση στα μάτια όταν δεν φορά τα γυαλιά του. Πάντως πρέπει να ξεκαθαριστεί ότι το φόρεμα των γυαλιών δεν έχει επίδραση στην πορεία της μυωπίας.

Από πότε μπορεί ένα παιδί να φορά φακούς επαφής;

Εκτός από ειδικές περιπτώσεις συγγενούς καταρράκτου και πολύ υψηλές μυωπίες, συνιστώ το φόρεμα μετά την ηλικία των 16-18 ετών. Αυτό γιατί οι φακοί επαφής δεν έχουν πρόβλημα όταν γίνεται σωστή χρήση και ένα παιδί κάτω την ηλικίας των 16  μπορεί να κάνει και μερικές επιπολαιότητες.

Τι γίνεται με τη διόρθωση της μυωπίας με το Laser;

Η μέθοδος διόρθωσης της μυωπίας με Laser απευθύνεται σε άτομα μετά την ηλικία των 21 και με μυωπία που έχει σταθεροποιηθεί.

Στο σημείο αυτό θα ήθελα να συμπληρώσω πως οποιοδήποτε θέμα δημιουργηθεί με τα μάτια των παιδιών πρέπει να αντιμετωπιστεί με μεγάλη ψυχραιμία και ηρεμία, να μην δείξουν οι γονείς στο παιδί κανένα φόβο ή την ανησυχία τους και να ακολουθηθούν με προσοχή οι οδηγίες του γιατρού τους. Έτσι μόνο θα βοηθήσουν ουσιαστικά στη λύση του προβλήματος.

Θέλετε να Προγραμματίσετε ένα Ραντεβού;

© 2015 Γ. Πετρούτσος. All rights reserved

Σχεδίαση - Κατασκευή: Α. Χατζόπουλος